ЖЫЛНААМА, 5-МАЙ: Белгилүү төкмө акын, эл ырчысы Эстебес Турсуналиев көзү тирүү болгондо 87 жашка чыкмак

Кыргыз элине бир келген теңдешсиз улуу талант, мезгилдин кири да, жамандыгы да жукпаган таза адам Эстебес Турсуналиев 1931-жылы 5-майда Талас облусуна караштуу Манас районунун Арал айылында туулган. 9 жашында комуз чертүүнү үйрөнүп, 12 жашында өздүк көркөм чыгармачылык ийримине, райондук, облустук жана республикалык кароолорго катышкан.

Акындын өзүнүн көзү тирүү кезинде айтып кеткен маалыматтарга ылайык, атасы Турсуналы комузда кол ойноткон өнөрпоз адам болсо, апасы Арпаян ыгы келгенде созолонто ырдап, кошок кошуп, кыз-келиндердин арасында аты таанымал киши болгон.

Жаш кезинен төкмө акын Алымкул Үсөнбаевден таалим алган. 1946-жылы филармонияга кабыл алынып,

бармактай бала кезинен залкар төкмөлөр Калык, Осмонкул, Алымкул, Ысмайыл, Шабданбайдын, улуу комузчулар Карамолдо, Ыбырай, Чалагыздын, алп манасчылар Саякбай, Молдобасан, Шапактын, айтылуу обончулар Муса, Жумамүдүн, Бектемирдин чөйрөсүнө аралашат. Эстебес Турсуналиев алардан нөшөрлөнтө төккөн төкмөчүлүктү, таңшыта черткен комузчулукту, күпүлдөтө айткан манасчылыкты, оболото созгон обончулукту үйрөнөт.

Акындын бир нече ыр китептери жарык көргөн. Ошондой эле ал тасмаларда роль жаратканга жетишкен. Эстебес Турсуналиев Токтогул Сатылганов атындагы сыйлыктын лауреаты, "Ардак белгиси" ордени жана медалдар менен сыйланган.

Акындын замандаштарынын айтканына таянсак, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаев чоң мааракелерге Эстебес Турсуналиевди чакыртып алып, эл алдына ырдатып турган. Ырчы манасчылык өнөрдү дагы аркалап, аны Япония, АКШ, Германия, Түркия, Орусия, Канада, Франция, Румыния, Венгрия, Финляндия, Швеция, Швейцария, Дания, Тунис, Алжир, Сирия, Йемен, Вьетнам, Лаосто да көрсөтө алган.

Эстебес Турсуналиев 2005-жылы 11-октябрда көз жумган. Азыркы тапта Эстебес Турсуналиевдин атынан белгилүү төкмө акындардан жана ырчылардан турган "Эл ырчысы Эстебес" тобу уюшулуп, элге өнөрүн тартуулап жаткан чагы.

5-майдын жылнаамасы.

Автор: Айзада Тураркулова