НАСАнын келечектеги миссиясы “Артемида-2” алгачкы жолу төрт астронавтты 10 күн бою Айдын айланасында учурууга алып чыгып, жарым миллион милден (800 миң километрден ашык) ашык жол басып өтөт жана андан кийин Жерге кайтарат. Миссия Айга саякат учурунда керемет көрүнүштөрдү тартуулап, Ай тууралуу жаңы түшүнүктөрдү берет. Ал ошондой эле Айга астронавттарды түшүрүүчү экспедиция жана айга база курууга жол ачат, бул башка планетада жашоо мүмкүнчүлүгүн изилдөөнүн биринчи кадамы болуп эсептелет.
Миссия көп тобокелдиктер менен коштолууда: экипаж толугу менен жаңы, буга чейин мындай учууларда сыноодон өткөн эмес космостук кемеде учат. Астронавттар 10 күн бою кичинекей, микроавтобус көлөмүндөгү кемеде чогуу жашашат, бул алардын ар бирине оор сыноо болот.
Учуу планы
Астронавттар сапарын АКШнын НАСА агенттиги чыгарган эң күчтүү ракета Space Launch System (SLS) аркылуу башташат. Учуу Флоридадагы Кеннеди космостук борборунан жүргүзүлөт.
SLS ракета-учуруусу 98 метр бийиктикте жана буга чейин бир гана жолу, 2022-жылы “Артемида-1” миссиясында, адамсыз учкан. Ракета эки чоң ылдамдаткыч жана төрт кыймылдаткыч менен жабдылган, бул жерден учуп кетүүгө мүмкүндүк берет. Биринчи этабы негизинен үч миллион литрден ашык суюк водород жана суюк кислород менен толтурулган чоң отун танкы болуп эсептелет.
Ракетанын максаты – анын үстүндө жайгашкан “Орион” космостук кемесин астронавттар менен космоско жеткирүү. Эгерде учуу башталышында көйгөй чыкса, ракетанын эң үстүндөгү авариялык токтотуу системасы экипаждын коопсуздугун камсыздайт. Старт миссиянын эң тобокелдүү бөлүгү болуп эсептелет жана баары идеалдуу өтүшү керек.
Астронавттар старт учурундагы тобокелдиктер тууралуу үй-бүлөлөрүнө алдын ала айтып коюшкан. “Учууну көргөнгө үй-бүлө мүчөлөрүбүз келет. Бул бир жагынан кызыктуу учур болсо, бир жагынан абдан тынчсызданткан учур болоруна шегим жок”, – деп белгиледи “Орион” пилоту Виктор Гловер.
“Артемида-2” миссиясына төрт астронавт - үч америкалык жана бир канадалык жаран катышат. Алар бул учууга эки жылдан ашык даярданышкан. Тажрыйбалары чоң болгону менен, алардын эч бири буга чейин космоско учкан эмес. Команда бири-бирин жакшы түшүнүп, бирдиктүү иштөөгө жетишкен.
Кемедеги жашоо
Астронавттар 10 күн бою “Орион” кемесинин ичинде болушат. Капсуланын көлөмү болжол менен туурасы 5 метр жана бийиктиги 3 метр болуп, абдан тар шартта жашоого туура келет.
Ай менен бетме-бет кез келүү
Бул миссия адамзаттын Айга кайтуусунун башаты болуп саналат. Экипаж Айды айланып учуп, анын Жерден көрүнбөгөн арткы тарабын көрөт.
“Орион” кемеси Айга жакын учуп, астронавттарга үч саат бою байкоо жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берет. Бул убакытта алар сүрөткө тартып, Айдын геологиясын изилдешет. Бул маалыматтар келечекте адамдарды Айга кондуруу үчүн маанилүү болот.
Кооптуу кайтуу
Жерге кайтуу төрт күнгө созулат жана миссиянын эң коркунучтуу этабы болуп эсептелет. Капсула негизги кемеден бөлүнүп, атмосферага киргенде жылуулук калканы экипажды коргойт.
Кеме Жердин атмосферасына саатына 40 миң чакырым ылдамдык менен кирип, 2700°Cге чейин жеткен температурага туруштук берет. Бул этап ийгиликтүү өтсө, миссия толук аяктаган болуп эсептелет.
Учурда аталган миссиянын датасы так айтыла элек.
